Vườn quốc gia Núi Chúa Nơi sa mạc gặp biển, và sự sống nảy mầm từ khô hạn

Nguồn: Internet

Khi khô hạn không còn là bất lợi

Nói đến Ninh Thuận cũ, người ta thường nghĩ đến nắng gió.

Nắng như rót xuống từng triền núi.

Gió như thổi qua cả ký ức.

Ở Núi Chúa, mưa ít, đất khô, cây cằn.

Nhưng chính cái “thiếu” đó lại tạo nên một hệ sinh thái rất riêng: rừng khô hạn hiếm hoi ở Việt Nam.

Cây không mọc um tùm, mà vươn lên chậm rãi, bền bỉ.

Mỗi chiếc lá như biết tiết kiệm nước.

Mỗi thân cây như học cách chịu đựng.

Ở đây, sự sống không ồn ào.

Nhưng rất kiên cường.

Một hệ sinh thái “hai trong một”

Núi Chúa không chỉ có rừng. Mà còn có biển.

Từ những triền núi khô, chỉ vài bước chân là chạm đến làn nước xanh của Vịnh Vĩnh Hy.

Hiếm có nơi nào mà trên là rừng khô hạn, dưới là rạn san hô, ven bờ là nơi rùa biển lên đẻ trứng Một hệ sinh thái “liên hoàn” - rừng giữ đất, đất giữ nước, nước nuôi biển.

Và biển, lại mang hơi ẩm quay về với rừng.

Khi con người học cách “không làm quá nhiều”

Có một thời, những vùng đất khô như Núi Chúa bị xem là “đất khó”, cần cải tạo, cần thay đổi.

Nhưng rồi, khi hiểu hơn, người ta nhận ra: Không phải nơi nào cũng cần “làm cho xanh hơn”, mà có nơi cần giữ nguyên cái khô của nó. Bởi vì chính cái khô đó là điều kiện để hệ sinh thái này tồn tại.

Ramsar - không chỉ là danh hiệu

Núi Chúa được công nhận là khu dự trữ sinh quyển và vùng đất ngập nước quan trọng của thế giới thuộc hệ thống Công ước Ramsar. Nhưng điều quan trọng không nằm ở danh hiệu, mà ở cách chúng ta ứng xử với nơi này.

Một hệ sinh thái mong manh như vậykhông cần quá nhiều bàn tay can thiệp, mà cần sự hiểu biết và tôn trọng.

Tư duy khai mở - từ “khắc phục bất lợi” đến “tận dụng khác biệt”

Núi Chúa gợi ra một cách nghĩ khác:

• Không phải nơi nào cũng cần giống nhau
• Không phải cái gì “khó” cũng cần “sửa”

Thay vì biến Núi Chúa thành một khu rừng xanh um, tại sao không:

• Phát triển du lịch sinh thái gắn với “rừng khô hạn độc đáo”
• Nghiên cứu các loài thích nghi với biến đổi khí hậu
• Xây dựng câu chuyện về “giá trị của sự khác biệt”

Vườn Quốc Gia Núi Chúa là nơi quy tụ hơn 1.500 loài thực vật khác nhau - Nguồn Internet

Một bài học cho tương lai

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, những nơi như Núi Chúa không còn là “ngoại lệ”, mà có thể là “hình mẫu”. Nơi đây dạy ta:

• Cách cây cối sống với ít nước
• Cách hệ sinh thái tự cân bằng trong khắc nghiệt
• Và cách con người thích nghi thay vì chống lại thiên nhiên

Những điều đọng lại

Núi Chúa không phải là nơi khiến người ta choáng ngợp ngay từ cái nhìn đầu tiên. Nhưng nếu ở lại lâu hơn, sẽ thấy một vẻ đẹp rất khác.

Vẻ đẹp của sự bền bỉ.

Vẻ đẹp của thích nghi.

Và vẻ đẹp của những điều tưởng như “không thuận lợi” nhưng lại chứa đựng giá trị sâu xa.

Có lẽ, điều lớn nhất mà Núi Chúa mang lại không phải là cảnh quan, mà là một câu hỏi: Trong phát triển, chúng ta có đang cố biến mọi thứ trở nên giống nhau, hay biết trân trọng những khác biệt để cùng tồn tại?

Lê Minh Hoan